Copy
Een maandelijkse dosis inspiratie uit onze adviespraktijk
Beste geïnteresseerde,

Het wordt vaak genoemd in combinatie met status, macht en aanzien: geld. Maar geld gaat ook over nu en straks, over wat van publiek belang is en over wat economische waarde heeft. De financiële sector lijkt vooral gedreven door het laatste.

Hoewel de financiële sector de crisis van 2008 nog steeds niet helemaal te boven is (denk aan staatsdeelnemingen in ABN AMRO en de Volksbank), wordt er veel verwacht van fintechs als Adyen en Mollie. Maar technologische innovatie leidt niet vanzelfsprekend tot vertrouwensherstel en zeker niet tot een kleinere kloof tussen de rijkste en de armste Nederlanders. Hetzelfde geldt voor de huizenhoge inflatie waarmee Nederland te kampen heeft.

Maar wat nou als we dat geld en de financiële sector op een humanere manier in zouden kunnen richten? Kan de financiële sector voorop gaan lopen door te humaniseren in plaats van te robotiseren? Gaan investeerders bij het zien van het smeltende Poolijs de klimaatcrisis helpen oplossen door een langetermijnvisie te verkiezen boven het kortetermijnrendement? Betekent het einde van de lage rente ook het begin van het einde van de wooncrisis?

Over dit soort vragen gaat deze nieuwsbrief, waarin we hoopvol vooruit durven kijken hoe een financiële sector eruit zou zien als het niet alleen maar gaat over poen, knaken en doekoe. Een systeem waarin solidariteit voorop komt te staan, voor mens én natuur. Daar zetten wij graag ons geld op in.

Met inspirerende groet,

Ouke Arts
Partner bij Thaesis

Waarom is een duurzamere en humanere financiële sector zo moeilijk?

Foto: Unsplash
Het prijkte slechts van korte duur op de gevel van het hoofdkantoor van de Rabobank: 'Growing a better world together'. Totdat de  Reclame Code Commissie ingreep. De bank kon niet aannemelijk maken in staat te zijn het voedselprobleem op te lossen.

Het is typerend voor de financiële wereld die een duurzame, humanere slag probeert te maken. De wens is er wel, maar de plannen? Die laten nog vaak te wensen over, zo blijkt uit de analyse van Het Financieele Dagblad over de duurzame slag die de boerenbank probeert te nemen. 

Maar de Rabobank staat niet op zichzelf en is zeker niet de enige die worstelt met de omslag naar een duurzamere, socialere en persoonlijkere benadering van de financiële markt. Waar ligt het aan dat deze plannen zo vaak stuklopen? 
  • In de financiële markt staat er één ding voorop: winst. Te vaak wordt nog gekeken naar beste rendementsverhouding, dat is per definitie niet duurzaam.
  • Kredietmodellen van banken zijn gebaseerd op historische data. Daardoor zijn ze van onvoldoende nut bij het identificeren en mitigeren van klimaatrisico’s.
  • Er wordt teveel naar de korte termijn gekeken en niet naar het materieel risico op de lange termijn.
  • Een omslag is niet zomaar gemaakt, zeker als financiële instellingen al lang bestaan. Bestaande klanten zijn lang niet altijd klaar voor een duurzamere koers - zeker als dit ze in de portemonnee raakt. 
Lees hier: Rabo's moeizame draai naar een betere wereld (Het FD, 🕒: 7 minuten)

Het vraagstuk voor verzekeraars: een stijgende koers of een stijgende zeespiegel?

Foto: Unsplash
Als het erop aankomt, spreekt de gehele financiële wereld nog altijd de taal van rendement, maar deze winstcijfers zijn niet langer immuun voor de opwarming van de aarde. Dit besef begint door te dringen in de spreadsheets van investment managers en noopt financiële instellingen tot andere keuzen. Hoe ver zij over de horizon van hun eigen organisatie kunnen kijken, zal de toekomst van de planeet bepalen.

Als we spreken over het ‘grote geld’ staan de spotlights vaak op de investeringsbanken van deze wereld, ook wel de asset managers zoals Goldman Sachs en Blackrock. Maar hoewel zij een grote rol spelen, spelen hogerop de financiële ladder krachten die veel meer invloed uit kunnen oefenen: de asset owners als verzekeraars en pensioenfondsen. Asset managers werken in opdracht van hen. 

Op dat niveau begint klimaatverandering een steeds grotere rol te spelen, ziet ook Willemijn Verdegaal, co-head climate & environmental, social & governance solutions bij Ortec. Dat bedrijf voorziet asset owners van projecties om hun vermogen zo goed mogelijk te investeren. Met hun model E3ME baseren ze hun adviezen niet alleen op historische data als groei, inflatie en rente, maar ook op de meest actuele wetenschappelijke inzichten op het gebied van klimaatverandering. 'Neem je dat laatste niet mee, dan ga je er impliciet vanuit dat klimaatverandering niet bestaat', legt ze uit in De Groene Amsterdammer. 

De klimaatwetenschap geeft een gedetailleerd beeld van wat ons te wachten staan bij verdere opwarming, het grootste vraagteken is hoe ver de mensheid het laat komen. Dit wordt meegenomen in de rekenmodellen waar het geld het best geïnvesteerd kan worden, maar de keuzes die daarmee gemaakt worden gaan vaak van het meest rooskleurige scenario uit voor de investeerders, niet voor de natuur. De mensen aan de knoppen dragen niet of nauwelijks de consequenties van hun keuzen en zo verliezen oorzaak en gevolg hun koppeling. 

Om de sector tot inkeer te laten komen ziet Verdegaal een belangrijke samenwerking weggelegd tussen de financiële sector en de overheid. 'De sector werkt met financiële prikkels op de korte termijn. Ook al is het op de lange termijn in het financieel belang om naar net zero te gaan, de coördinatie die dat vraagt is onmogelijk aan de private sector over te laten.'
Lees hier: Stijgende koersen of stijgende zeespiegel? (De Groene Amsterdammer, 🕒: 22 minuten)

Wat als schuldenproblematiek niet over geld gaat?

Foto: Unsplash
Hoe kan de samenleving ervoor zorgen dat minder jongeren zich in de schulden steken én dat er op een menselijkere manier gehandeld wordt op het moment dat het wel gebeurt?

Met die vraag ging het Jongeren Perspectief Fonds aan de slag in Den Haag. Samen met de gemeente, een verzekeraar en stichting binnen een bank nemen zij de schuld van jongeren over. Die kunnen zich erop richten om hun leven op orde te krijgen, zonder deurwaarders en andere instanties. Wel betalen ze de schuld gedeeltelijk langzaam terug, met geld of in de vorm van een maatschappelijke tegenprestatie.

Het project werd vorig jaar onderzocht en blijkt meerdere winnaars te hebben:
  • De gemeente, die in twee jaar netto 700.000 euro bespaarde op kosten als uitkeringen, geestelijke gezondheidszorg en verslavingszorg. 
  • De jongeren, die zich zonder de druk van instanties en oplopende schulden kunnen richten op het vinden van een baan of studie. 
Inmiddels zijn meerdere steden overstag gegaan om met deze aanpak te werken. Door schuldenproblematiek niet enkel te zien als een financieel probleem, maar vooral te proberen de basis te verbeteren, hebben we daar in een sociale maatschappij allemaal baat bij.
 
Lees hier: Een fonds kocht de schuld van Naomi op. Ze kwam uit de problemen en de samenleving is goedkoper uit (Trouw, 🕒: 3 minuten)

De wooncrisis komt niet door een tekort aan stenen, maar een teveel aan geld

Foto: Unsplash
De have en de have nots worden ze spottend genoemd: mensen die wel of geen woning bezitten. Huren schieten omhoog, in het topsegment staan woningen te wachten tot mensen er astronomische bedragen voor neertellen.

En zo kan het gebeuren dat mensen al anderhalf jaar uitkijken op leegstaande woningen in het centrum van Amsterdam, terwijl er grote woningnood is 🏘

Maar wie verder uitzoomt, ziet dat de woningscrisis in wezen iets heel anders behelst, zo stelt Hans de Geus. Het gaat over ongelijkheid, zo stelt de economisch journalist in Vrij Nederland. 'We zijn gedoemd tot eeuwige groei, want dat staat als verplichting reeds op de bankbalansen ingetekend.'

Willen we lagere huizenprijzen, dan moeten we met een schone lei beginnen. De rekening daarvoor komt bij het systeem te liggen: van aandeelhouder tot belastingbetaler en van pensioenfonds tot mensen met grote overwaarde. 

De Geus ziet dan ook vooral een probleem van teveel geld dan te weinig woningen. 'De prijzen blijven maar stijgen, zelfs als het woningstekort daalt. De wezenlijke problemen liggen op het gebied van financiering, deregulering en fiscaliteit.'

Volgens hem zijn er een aantal oplossingen, de een wat radicaler dan de ander.
  •  Woonarmoede aanpakken is lastig, maar pak vermogensongelijkheid aan en de woonarmoede verbetert vanzelf mee.
  • Belast erfenissen zodat woonongelijkheid over generaties kleiner wordt. Verhoog de overdrachtsbelasting. Breng het eigen huis in box 3, zodat de hurende spaarder een gelijk speelveld krijgt. En belast inkomsten uit verhuur. 
  • De overheid koopt alle woningen in Nederland op en streept alle schulden die er tegenover staan door, om vervolgens alles voor een schappelijke prijs te verhuren. We zouden eenzelfde staatsschuld als Italië eraan overhouden, maar de private besparing zou enorm zijn.
Lees ook: De wooncrisis komt niet door een tekort aan stenen, maar een teveel aan geld (VN, 🕒: 6 minuten)

Artikelen die ons verder over de toekomst lieten nadenken

Foto: Unsplash

#1• De Europese Centrale Bank denkt serieus na over de uitgifte van een digitale euro, terwijl ze daar drie jaar geleden nog niets van wilden weten. Het zijn echter niet burgers of volksvertegenwoordigers die belangrijke ontwerpkeuzes maken, maar technocraten en bankiers. (Follow the Money, 🕒: 14 minuten)

#2• VPRO's Tegenlicht duikt in de wereld van NFT's. Biedt de rage de langverwachte online ontwrichting in het voordeel van de creatieve makers? Of wordt er een spel gespeeld met slechts een paar superrijke winnaars en veel verliezers? (VPRO, 📺: 52 minuten)

#3• Peperdure energie, hoge inflatie, teruglopende groei. Wordt de oorlog in Oekraïne het startpunt van een periode van stagflatie zoals in de jaren 70? Econoom Kenneth Rogoff: 'We zijn er oncomfortabel dichtbij.' (Het Financieele Dagblad, 🕒: 8 minuten) 

#4• Volgens Jaap Tielbeke is er maar één ramp waar we ons echt zorgen over moeten maken: de klimaatcrisis. 'Maar als er een wetenschappelijk klimaatrapport verschijnt dat in huiveringwekkend detail beschrijft waar we op afstevenen, hebben we even andere zaken aan ons hoofd. De oorlog. Of de aanschaf van een huis. (De Groene Amsterdammer, 🕒: 16 minuten)

Dat was het voor deze editie van TRNDR Monthly. 

Iedere maand publiceren we vanuit ons adviesbureau een nieuwe editie waarin we inspiratie rondom strategie, organisatie en innovatie delen. Hier lees je de vorige edities.

Als je deze artikelselectie waardevol vindt, voel je dan vrij om de nieuwsbrief door te sturen naar andere mogelijk geïnteresseerden. 

Kreeg je deze nieuwsbrief doorgestuurd en vond je het interessant? 
Meld je hier aan
Tot de volgende editie!

Team Thaesis
Copyright © 2022 Thaesis, All rights reserved.