Copy
Een maandelijkse dosis inspiratie uit onze adviespraktijk
Beste geïnteresseerde,

Nadat de Russische inval afgelopen week bekend werd, schoot de gasprijs op gasbeurs Powernext fors omhoog. Die lag donderdagmiddag rond de 135 euro voor een megawattuur, ruim 51 procent hoger dan woensdag bij het sluiten van de markt. En dat terwijl de prijs de afgelopen maanden vanwege verschillende andere redenen al door het dak was gegaan. Terwijl een petitie om Nederlandse gemeenten van Gazprom te scheiden inmiddels meer dan 70.000 keer getekend is, rijst de vraag welke alternatieven er zijn.

💡 Is deze energiecrisis om te zetten in een klimaatkans?

In ons advieswerk zien we continu dat plotselinge externe veranderingen bestaande (business)modellen onder druk zetten. Of het nou gaat om nieuwe internationale toetreders in de media, stelselwijzigingen in het sociaal domein of een thuiswerkverplichting in het onderwijs: een plotselinge opschudding lijkt ineens de mogelijkheden te vergroten. Sommige organisaties gaan ten onder, anderen grijpen deze kans om zich versneld aan te passen en zich krachtig te herpositioneren.

Natuurlijk zijn er de nodige haken en ogen: een gebrek aan monteurs om duurzame energiemiddelen te installeren, weerstand tegen windmolens en jarenlange procedures. Maar bij Thaesis zijn we graag optimistisch. In deze nieuwsbrief daarom vier voorbeelden van personen en organisaties die de energiecrisis aangrijpen om nog sneller te verduurzamen.
  • Innovaties op het gebied van duurzame energie wakkeren de hoop aan naar een kantelpunt.
  • Betekent de run op lithium dat de opslag van duurzamere energie dichtbij is?
  • Liesanne Wieleman helpt tuinders met haar bedrijf Thermeleon om energiezuiniger te produceren.
  • Tesla maakt laadpalen beschikbaar voor alle elektrische auto's.

Met inspirerende groet,

Jon van Rooijen
Partner bij Thaesis

Hoop maakt steeds meer plaats voor realisme: is het kantelpunt voor duurzame energie dichtbij?

Foto: Unsplash
Terwijl de prijzen voor fossiele brandstoffen stijgen, is er maar één richting te ontdekken in de prijsontwikkeling van duurzame energie: naar beneden. Door opschaling wordt het alleen maar goedkoper. Beweerde Mark Rutte in 2012 nog dat windmolens op subsidie draaiden en geen kans van slagen zouden hebben, in 2018 werd het eerste subsidievrije windmolenpark op zee aanbesteed en is de overheid zelfs aanvullende eisen gaan stellen.

Een snelle transitie naar zon en wind is niet langer een peperdure exercitie van klimaatdrammers, maar economisch prudent beleid geworden. En dat zien bedrijven ook:
  • De Eindhovense startup Solarge vond zonnepanelen opnieuw uit door ze van kunststof te maken in plaats van aluminium en glas. Niet alleen kost de productie van kunststof veel minder energie, het is ook nog eens een stuk beter te recyclen.
  • Hoogspanningsnetbeheerder TenneT werkt voor de kust van Wijk aan Zee aan de North Sea Wind Power Hub, een park op de Noordzee. Het Nederlandse deel van de zee is groter dan ons hele landoppervlak en kent geen boze buren die procedures beginnen.
  • Denemarken is druk bezig met de volgende ontwikkeling, waarvan het voor de hand ligt dat Nederland snel gaat volgen: energiehubs. Gigantische stopcontacten midden op de Noordzee die gedeeld worden met Engeland, België, Noorwegen, Denemarken en Duitsland. Dat levert niet alleen lagere aansluitkosten op, maar zorgt ook voor betere verknoping van nationale elektriciteitsnetten.
Met al deze ontwikkelingen in het achterhoofd is het moeilijk om níét in het kantelpunt te geloven waarop duurzame energie goedkoper zal zijn dan fossiele brandstof. Onderzoek van Oxford uit 2020 stemt hoopvol: zonnepanelen – samen met wind en batterijen – maken een vrijwel perfect voorspelbaar groeitraject door dat overeenkomt met andere technologieën, zoals microchips, telefoons, computers en televisies. En we kennen de afloop daarvan.
Lees hier: De hele wereld aan het stopcontact (De Groene Amsterdammer, 🕒: 25 minuten)

Wie ontwikkelt de eerste batterij voor duurzame opslag?

Foto: Unsplash
De afgelopen weken met harde wind én genoeg zon waren perfect voor onze alternatieve stroomopwekkers. Maar hoe verdeel je stroom gelijkmatiger over de dag, ook wanneer zon en wind niet aanwezig is? 

Die vraag klinkt steeds luider nu we inmiddels hard op weg zijn naar de 'accusamenleving', waarin bijna alles op elektriciteit draait. Willen we al die stroom opwekken uit groene energiebronnen, dan moeten we op zoek naar batterijen. De meest geschikte batterij daarvoor is voorlopig nog de litium-ion-batterij.

Maar het erts is schaars op veel plekken. En dat terwijl de Europese Unie tegen 2030 18 keer zoveel lithium nodig heeft om aan de vraag naar batterijen voor elektrische auto’s en energieopslag te voldoen.

Een plek waar wél lithium te vinden is in Europa, is in Tsjechië. En daar doen ze er een hoop aan om dat zo duurzaam mogelijk uit de grond te halen. Zelfs Greenpeace steunt het plan, zo blijkt uit de boeiende reportage in De Groene Amsterdammer. 

En zo zijn er meer groene partijen die in de ontwikkeling van batterijen voor duurzame energieopslag een goede ontwikkeling zien. Ook in Nederland: aan de TU Delft werken wetenschappers aan de Battolyser, een batterij die waterstof produceert op het moment dat hij vol zit. De grootste uitdaging? De koppeling aan bestaande elektriciteitssystemen. Maar lukt dat, dan kan de uitvinding helpen om het toekomstige duurzame energiesysteem goed te laten draaien.

Lees hier de reportage in Tsjechië: De oplaadbare samenleving (De Groene Amsterdammer, 🕒: 22 minuten)

De energieprijzen maken de eerste duurzame stappen voor tuinders makkelijker

Foto: Unsplash
De torenhoge prijzen voor energie kunnen ook een voordelige uitwerking hebben voor sommige bedrijven. Zoals Liesanne Wieleman, die een warmtebatterij ontwikkelde die overdag het overschot aan warmte uit tuinbouwkassen opslaat en die ’s nachts weer vrijgeeft om de kas te verwarmen. 'Duurzame producten zijn niet altijd betaalbaar, maar nu de gasprijs hoog is, zie ik meer enthousiasme bij tuinders. Ze zijn wakker geschud', zegt Wieleman in Het Financieele Dagblad, waar ze vorige maand als één van de talenten van 2022 gekozen werd.

Afhankelijk van het warmteoverschot verbruikt een tuinder tot 30 procent minder energie met de warmtebatterij van Thermeleon. Een hele besparing voor een sector die goed is voor 9 procent van het totale verbruik van aardgas in Nederland. 

Nu Wieleman met haar product heeft proefgedraaid bij duurzame tuinder Koppert Cress, hoopt ze op een groter demonstratieproject voor aankomend jaar. ‘De techniek is relatief eenvoudig, maar in de praktijk komt er meer bij kijken. De warmtebatterij moet in een kas samenwerken met de bestaande installatie.' 

Die samenwerking ziet ze als de belangrijkste uitdaging én redder als het gaat om de energietransitie. 'Energiebesparing is altijd de eerste stap om te verduurzamen, want de fossiele brandstoffen die je niet gebruikt hoef je ook niet te vervangen. Maar de sector wil in 2040 klimaatneutraal zijn en daar zijn samenwerkingen met andere bedrijven voor nodig, die andere duurzame technologieën ontwikkelen.’
 
Lees hier het hele interview: Zij laat tuinders energie besparen (Het Financieele Dagblad, 🕒: 4 minuten)

Het nieuwe motto in elektrisch rijden? Sharing is caring

Foto: Unsplash
Vanaf nu kan het elektrische autobezitters niet meer gebeuren: met een bijna lege accu bij een autolaadpunt aankomen, om er vervolgens achter te komen dat het een Tesla-laadpunt is en je tóch nog moet doorrijden. De autofabrikant stelt haar laadpalen open voor alle elektrische autogebruikers.

Dat levert voor Tesla én voor elektrische autorijders voordelen op. Tesla verdient meer aan bestuurders van andere merken: zij betalen een hogere prijs. Tegelijkertijd is het goed voor de samenleving: zorgen over de actieradius zijn nog steeds één van de grootste drempels om over te stappen van fossiel naar elektrisch rijden. Het zijn dit soort ontwikkelingen die de overstap in een stroomversnelling kunnen brengen.

En zo zijn er nog een aantal ontwikkelingen in ons land, dat al Europees koploper is voor elektrische laadpalen: gemiddeld zijn er 47,5 laadpunt per 100 kilometer. Ondertussen wil Albert Heijn tegen 2025 tweeduizend snelladers bij hun supermarkten geplaatst hebben. 

👉 Jon van Rooijen, partner Thaesis: 'In 2014 was het elektrificeren van het wagenpark een van de toekomstscenario's die wij uitwerkten voor een klant. Dat werd destijds vooral gezien als iets wat in de marge was. We zijn blij om te zien dat het nu toch in een stroomversnelling is gekomen en we hopen op nog meer ontwikkeling de komende jaren.'

Artikelen die ons verder over de toekomst lieten nadenken

Foto: Unsplash

#1• Na het eerste model werkt Lightyear, een Nederlandse fabrikant van elektrische auto's die rijden op zonne-energie, de aankomende jaren aan een gezinsauto van zo'n 30.000 euro. Leaseplan heeft alvast 5000 exemplaren gereserveerd. (BNR podcast, 🎧: 1 uur)

#2• De Volkskrant zet alle cijfers nog één keer op een rij: alle nieuwe auto's emissievrij in 2030, gaat het Nederland lukken? (De Volkskrant, 🕒: 3 minuten)

#3•  FD-columnisten Mathijs Bouman en Anna Dijkman zijn er duidelijk over: we moeten vuile handen maken om onze energietransitie kracht bij te zetten. 'Het idee van een duurzame revolutie met schone handen, waarbij altijd de burgervriendelijke keuze wordt gemaakt, kan bij het oud vuil. Geef de schuld daarvoor maar aan Poetin.' (FD, 🕒: 1 minuut)

#4• PFZW, het tweede pensioenfonds van Nederland, blijft in fossiele energie beleggen – onder nieuwe voorwaarden. Het is een opvallend verschil met het grootste fonds, ABP. Bestuursvoorzitter Joanne Kellermann: 'Ik hoop dat we in Shell blijven zitten.' (NRC Handelsblad, 🕒: 4 minuten)

Dat was het voor deze editie van TRNDR Monthly. 

Iedere maand publiceren we vanuit ons adviesbureau een nieuwe editie waarin we inspiratie rondom strategie, organisatie en innovatie delen. Hier lees je de vorige edities.

Als je deze artikelselectie waardevol vindt, voel je dan vrij om de nieuwsbrief door te sturen naar andere mogelijk geïnteresseerden. 

Kreeg je deze nieuwsbrief doorgestuurd en vond je het interessant? 
Meld je hier aan
Tot de volgende editie!

Team Thaesis
Copyright © 2022 Thaesis, All rights reserved.